Kentsel dönüşüm sürecine dâhil edilen riskli yapıların tahliyesi ve yeniden inşası safhalarında hak sahiplerine çeşitli finansal imkânlar tanınmıştır. Bu kapsamda hazırlanan çalışma; mülk sahipleri, kiracılar ve sınırlı ayni hak sahipleri için öngörülen hibe, kredi ve kira yardımı süreçlerini güncel mevzuat hükümleri ışığında ele almaktadır. Özellikle İstanbul özelindeki “Yarısı Bizden” kampanyası ile Türkiye genelindeki güncel kira yardımı prosedürlerine dair temel esaslar aşağıda sunulmuştur.

Yarısı Bizden Kampanyası:

22 Şubat 2024 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile İstanbul’da kentsel dönüşümü ivmelendirmek amacıyla yürürlüğe giren ‘Yarısı Bizden’ kampanyası kapsamında; hak sahiplerine 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL tahliye desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin TL finansman sağlanmaktadır. 31 Aralık 2026 tarihinde sona erecek olan kampanya süreciyle ilgili olarak, 27 Şubat 2026 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme neticesinde vatandaş lehine mühim bir değişikliğe gidilmiştir. Bu doğrultuda; ilgili kararın 3. maddesinin 13. fıkrasında yer alan ’31/12/2026 tarihine kadar’ ibaresinden sonra gelmek üzere, ‘6306 Sayılı Kanun kapsamında onaylanan riskli yapılar için’ ifadesi eklenerek uygulama kapsamı netleştirilmiştir.

Yukarıda belirtilen düzenleme sonrasında, önceki durumdan farklı olarak Yarısı Bizden kampanyasına başvurulması için kat irtifakının tesis edilmesine gerek yoktur. 31 Aralık 2026’ya kadar riskli yapı ilan edilen tüm yapılar için ilgili ilçe belediyesine gerekli müracaat gerçekleştirilebilir. Başvurunun değerlendirilmesinin ardından, Bakanlık tarafından tayin edilen randevu gününde hak sahibi ile hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imza altına alınarak hukuki süreç tamamlanır.

Söz konusu teşvik paketi kapsamında, her bir bağımsız konut birimi için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL tahliye desteği olmak üzere toplamda 1 milyon 875 bin TL tutarında bir finansman modeli öngörülmüştür. Hak sahipleri, bu mali destekle yüklenici firmalarla anlaşarak taşınmazlarını yeniden inşa ettirme imkânına sahiptir. Birinci konutun dışındaki diğer her bir bağımsız bölüm için ise 1 milyon 750 bin TL tutarında kredi tahsisi mümkün kılınmıştır. Kredilerin geri ödeme koşulları; ilk yıl faizsiz olmak üzere, yapı ruhsatının tanzim tarihinden itibaren iki yıl ödemesiz dönem ve toplamda 10 yıl vade esasına göre yapılandırılmıştır.

Bina bazlı dönüşüm süreçlerinde ödemeler, hak sahipleri nam ve hesabına doğrudan yükleniciye ifa edilir. Ödemeler: İnşaatın başlangıcında %30, taşıyıcı sistemin ikmalini müteakip %30, sıva imalatları aşamasında %30 ve son olarak yapı kullanma izin belgesinin tanzimiyle birlikte kalan %10 oranında gerçekleştirilir.

Kredi geri ödeme süreci, yapı ruhsatının tanzim tarihinden itibaren iki yıllık ödemesiz bir dönemi takiben başlatılmaktadır. Toplamda 10 yıla kadar vadelendirilen bu borç tasfiyesinde, ödemelerin başladığı ilk mali yıl herhangi bir faiz tahakkuk ettirilmezken müteakip yıllarda bakiye borç, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) artış oranının yarısı nispetinde güncellemeye tabi tutulacaktır.

Kentsel Dönüşüm Kapsamında Yapılan Kira Yardımları:

Riskli veya rezerv yapı alanlarındaki sakinler, başvuru yapmaları kaydıyla devletin sunduğu ekonomik desteklerden yararlanabilirler. Bu kapsamda vatandaşlara, 18 aylık kira yardımı ile banka kredisi faiz desteği seçeneklerinden birini seçme hakkı tanınmaktadır.

İlgili mevzuat uyarınca; riskli yapıların malikleri, kiracıları veya sınırlı ayni hak sahipleri, Kanun’un sunduğu mali yardım ve desteklerden ancak taşınmazın bir uzlaşma çerçevesinde tahliye edilmesi şartıyla yararlanabilmektedir. Kanunda belirtilen yardım ve desteklerden faydalanabilmenin şartı riskli binanın anlaşma ile tahliye edilmesidir.

Kiracılar ilgili mevzuat uyarınca kiracılar, yerleşim yeri değişikliği maliyetleri gözetilerek öngörülen bir defaya mahsus kira yardımından istifade edebilirler. Kiracıların konut satın almak istemeleri halinde Bakanlık ile protokol imzalayan bankalardan alınacak kredilere faiz desteği verilebilecektir.

	Malikler (Ev Sahipleri)	Kiracılar ve Sınırlı Ayni Hak Sahipleri
GEREKLİ EVRAKLAR	•  Bağımsız bölümü gösterir tapu belgesi.         •  Arsa paylı tapular için: Adrese dayalı nüfus kayıt örneği veya son 3 aya ait fatura (elektrik, su, doğalgaz veya telefon).         •  Nüfus cüzdanı fotokopisi.	•  Nüfus cüzdanı fotokopisi.         •  Riskli binada ikamet ettiğini gösteren; adına kayıtlı fatura (su, elektrik, telefon, doğalgaz) veya adrese dayalı nüfus kayıt örneği.         •  Konutun tahliye edildiğini gösteren, yeni adrese dayalı nüfus kayıt örneği.

	•  Riskli bina tespit raporu inceleme formu.         •  Konutun tahliye edildiğini gösteren, yeni adrese dayalı nüfus kayıt örneği.
Başvurulacak Makam	Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri	Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri

 

Aşağıda ise malik ve kiracılara yapılacak kira yardımlarının miktarına ilişkin tablo verilmiştir:

İL GRUPLARI	MALİK (Aylık)	KİRACI (Defaten/Bir Seferlik)	SINIRLI AYNİ HAK SAHİBİ (Defaten)
İstanbul	8.000,00 TL	16.000,00 TL	40.000,00 TL
Ankara, Antalya, Bursa, İzmir	6.500,00 TL	13.000,00 TL	32.500,00 TL
Büyükşehirler (Diğer)   (Adana, Aydın, Balıkesir, Denizli, Diyarbakır, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, K.Maraş, Kayseri, Kocaeli, Konya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muğla, Ordu,	5.500,00 TL	11.000,00 TL	27.500,00 TL