Mirastan feragat; miras bırakan ile muhtemel mirasçı arasında yapılan bir sözleşmedir. Feragat sözleşmesi ile mirasçı, ileride kendisine kalması muhtemel olan miras hakkından vazgeçer. Bu sözleşmenin ancak miras bırakan sağ iken yapılması mümkündür.
Feragat sözleşmesi, olumsuz miras sözleşmesi niteliğinde olduğundan resmi vasiyetname şeklinde sulh hakimi, noter veya kanunla yetkilendirilmiş görevli tarafından düzenlenmesi gereklidir. Şekil şartlarına uyulmadan yapılan feragat sözleşmesi geçerli değildir. Feragat sözleşmesi yapabilmesi için kişinin ergin, ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmaması gerekmektedir.
Mirastan feragat sözleşmesi iki şekilde düzenlenebilir. Feragat ivazlı şekilde yapıldığında miras bırakan muhtemel mirasçıya bir karşılık verir bunun sonucunda muhtemel mirasçı mirastan feragat eder. Böylelikle feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de sonuç doğurur. İvazsız feragatte ise muhtemel mirasçı herhangi bir karşılık almadan miras bırakanın mirasından feragat eder. Mirastan feragat sözleşmesinin belli bir kişi lehine yapılması da mümkündür. Mirastan feragat sözleşmesi belli bir kişi lehine yapılmış olup bu kişinin herhangi bir sebeple mirasçı olamaması hâlinde feragat hükümden düşer.
Mirasın açılması anında tereke, borçları karşılayamıyorsa ve borçlar mirasçılar tarafından da ödenmiyorsa, feragat eden ve mirasçıları, alacaklılara karşı feragat için ölümünden önceki beş yıl içinde miras bırakandan almış oldukları karşılıktan, mirasın açılması anındaki zenginleşmeleri tutarında sorumludurlar.
Mirastan feragat sözleşmesi olumsuz miras sözleşmesi sayıldığından tarafların yazılı anlaşmasıyla her zaman ortadan kaldırılabilir.
Mirastan ıskat; miras bırakanın tasarrufuyla mirasçısını mirasçılıktan çıkarmasıdır. Miras bırakanın mirasçılıktan çıkarma sebebini ölüme bağlı tasarrufta açıkça belirtmiş olması gerekmektedir.
Miras bırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan iki halde çıkarabilir. Türk Medeni Kanunu’nun 510. maddesi gereğince mirasçı, ancak miras bırakana veya miras bırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse veya miras bırakana veya miras bırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse mirasçılıktan çıkarılabilir.
Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz. Miras bırakan başka türlü tasarrufta bulunmuş olmadıkça, mirasçılıktan çıkarılan kimsenin miras payı, o kimse miras bırakandan önce ölmüş gibi, mirasçılıktan çıkarılanın varsa altsoyuna, yoksa miras bırakanın yasal mirasçılarına kalır. Mirasçılıktan çıkarılan kimsenin altsoyu, o kimse miras bırakandan önce ölmüş gibi saklı payını isteyebilir.
